بلاگ چشم پزشکی

چگونه تخریب ماکولا (AMD) تشخیص داده می شود؟

by بیماری های چشم, جراحی چشم, چشم پزشک, شبکیه چشم in آوریل 24, 2017

در مقاله قبلی به این مورد پرداختیم که می توانید مطالعه کنید  همه چیز درباره تخریب ماکولا ناشی از افزایش سن و در این مطلب میپردازیم به این مطلب که چگونه تخریب ماکولا (AMD) تشخیص داده می شود؟

چشم پزشک با معاینه ی کامل چشم ، تخریب ماکولا (AMD) را تشخیص می دهد این معاینه شامل مراحل ذیل است:
1-سنجش حدت بینایی : با استفاده از جداول خاصی ، دید بیمار در فواصل مختلف مورد ارزیابی قرار می گیرد.

2-گشاد کردن مردمک : با این معاینه پزشک منطقه وسیعی از شبکیه را مورد بررسی قرار می دهد برای گشاد کردن مردمک ، پزشک از قطره های چشمی خاص استفاده می کند تا مردمک را گشاد نماید .دید ممکن است تا چند ساعت بعد از معاینه تار بماند.

یکی از شایع ترین نشانه های زودرس AMD ، وجود رسوبات زرد رنگ کوچک در شبکیه است که در معاینه ته چشم دیده می شود.
وجود این رسوبات به تنهایی نشان دهنده بیماری نیست بلکه بدین معناست که چشم در معرض ابتلا به فرم شدید AMD می باشد.طی معاینه ، چشم پزشک ممکن است از بیمار بخواهد که به جدول مخصوصی نگاه کند این جدول که آمسلرگرید Amsler Grid نام دارد ، شبیه به صفحه شطرنج می باشد.پزشک از بیمار می خواهد که یک چشمش را بپوشاند و به نقطه سیاهی که در مرکز جدول وجود دارد خیره شود در صورت وجود بیماری تخریب ماکولا (AMD) بیمار متوجه می شود که خطوط مستقیم در صفحه ، موجی شکل به نظر می آیند و بعضی از خطوط نیز دیده نمی شوند که این علامت AMD مرطوب می باشد .در صورت مشکوک شدن به وجود AMD مرطوب ، عکس برداری مخصوصی بنام فلورسین آنژیوگرافی برای بیمار درخواست می شود .در این عکس برداری با تزریق ماده رنگی در ورید بازوی بیمار از وضعیت عروق خونی شبکیه و مشیمیه (کوروئید) تصویر برداری می شود.این تصاویر به پزشک کمک می کند تا عروق خونی نشت کننده را ارزیابی کرده و در مورد درمان آن تصمیم بگیرد.

چگونه تخریب ماکولا (AMD) تشخیص داده می شود؟

چگونه تخریب ماکولا (AMD) تشخیص داده می شود؟

 

چگونه تخریب ماکولا (AMD) درمان می شود؟

در حال حاضر درمان قطعی برای AMD خشک وجود ندارد گرچه برخی ترکیبات ویتامینه در جهت کاهش سرعت پیشرفت بیماری عرضه شده است اما کارایی آنها هنوز کامل به اثبات نرسیده است .
خوشبختانه AMD خشک پیشرفت بسیار کندی دارد.

سال ها پس از شروع بیماری دید مرکزی ، مختصری کاهش می یابد. با این حال اکثر بیماران (به خصوص اگر AMD تنها یک چشم را مبتلا نماید) ، قادر به انجام فعالیت های روزمره خود هستند.

بعضی از بیماران مبتلا به AMD مرطوب با استفاده از لیزر به روش حرارتی (که کمتر مورد استفاده قرار می گیرد) یا PDT درمان می شوند.

مزیت PDT نسبت به لیزر حرارتی در این است که کمتر باعث آسیب بافت طبیعی شبکیه می شود.

چراکه در روش PDT داروی مورد استفاده در عروق غیر طبیعی مورد هدف لیزر قرار گرفته و پس از فعال شدن باعث بسته شدن این عروق نابجا می شود .

 

چگونه تخریب ماکولا (AMD) تشخیص داده می شود؟

چگونه تخریب ماکولا (AMD) تشخیص داده می شود؟

PDT چگونه انجام می شود ؟

قبل از PDT پزشک مردمک چشم را گشاد کرده و قطره خاصی را برای بی حس کردن چشم در آن می ریزد.

داروی Visvdine  معمولاً در ورید های اندام فوقانی تزریق شده و سپس بیمار در محیط تاریک ، مقابل دستگاه لیزر می نشیند و پزشک عدسی مخصوصی را روی چشم قرار می دهد .
پرتوی از نور لیزر از طریق عدسی مستقیم و به مدت 83 ثانیه روی عروق نشت کننده شبکیه تابانده می شود .

در این زمان بیمار ممکن است جرقه ها ی نورا نی را ببیند .
پس از لیزر  نیازی به بستری شدن نیست .

از آنجایکه چشم و پوست تا 48 ساعت به نور حساس است لازم است شخص از عینک ها ی مخصوص در این مدت استفاده کند و در معرض نور آفتاب و نورهای هالوژن قرار نگیرد .

بینایی ممکن است در طول روز انجام لیزر ، کمی تار شود و سوزش مختصری در چشم احساس گردد

که این مشکل به راحتی با مصرف دارو های تجویز شده برطرف می شود.

برای اطمینان از عدم نشت از رگ ها ی خونی یا عدم تشکیل رگهای خونی جدید، بیمار باید بطور مرتب به پزشک مرا جعه نماید .

تکرار فلورسین آنژیوگرافی ممکن است لازم باشد . اگر نشت از عروق خونی همچنان ادامه داشته باشد احتمالاً به لیزر درمانی مجدد یا سایر روش های درمانی نیاز خواهد شد .

چگونه تخریب ماکولا (AMD) تشخیص داده می شود؟

چگونه تخریب ماکولا (AMD) تشخیص داده می شود؟

 

آیا تزریقات داخل چشمی داروهای ضد رشد عروق موثرند؟

روش درمانی دیگری که یک دهه است در درمان بیماری تخریب ماکولا (AMD) مرطوب مورد استفاده قرار گرفته ،ترکیباتی است که ضد تشکیل عروق جدید شبکیه عمل کرده و به داخل حفره زجاجیه چشم تزریق می گردند .

این تزریقات شامل : pegabtanib  (Macugen)  ، (Lucentis) Ranibizumab و Bevacizumab ( آواستین ) می باشد.

با توجه به قیمت بالا و عدم دسترسی آسان به Macugen وRanibizumab در ایران و اکثر کشورهای دیگر در حال توسعه از آواستین برای تزریق داخل زجاجیه ای استفاده می شود .

تزریق آواستین بایستی تحت شرایط استریل و توسط چشم پزشک انجام شود .در چند روز اول پس از انجام آن ، بیمار باید از لحاظ ایجاد واکنش عفونی یا حساسیتی نسبت به داروی تزریق شده و یا سایر عوارض نادر نظیر خونریزی زجاجیه مورد بررسی قرار گیرد .

تزریق این دارو ها باعث توقف موقت نشت مایع از عروق غیر طبیعی شبکیه می شود و لذا معمولاً نیاز  به تزریق مجدد آن ها مورد نیاز است ، تزریقات مجدد در صورت لزوم در فواصل 4 هفته ای انجام می شود ، پس از انجام تزریق سوزش مختصر چشم و یا خونریزی ها ی سطحی شایع است اما در صورت درد شدید و یا کا هش دید شدید بایستی مراتب را سریعاً به چشم پزشک معالج اطلاع داد .

برای حفظ بینایی چه کاری باید کرد؟

افراد مبتلا به AMD خشک، باید حداقل یکبار در سال تحت معاینه کامل چشم (با مردمک گشاد شده)قرار گیرند .

با این معاینه ، پزشک وضعیت این بیماری و سایر اختلالات بینایی را مورد بررسی قرار می دهد .

جهت کنترل در منزل ، جدول آمسلر که یک تست ارزان و سریع می باشد بسیار کمک کننده است .

با استفاده از این جدول هر روز به راحتی می توان بینایی را از نظر علائم AMD ارزیابی نمود .این جدول برای کسانی که هنوز دید مرکزی خو بی دارند بسیار مفید است .

ضمناً باید هر چشم را به تنهایی آزمایش کرد . به این ترتیب که بیمار یک چشم خود را بسته و با چشم دیگر به جدول نگاه کند و سپس با چشم دوم همین عمل را تکرار نماید .

استفاده از عینک نزدیک در زمان انجام این تست الزامی است .

همچنین می توان بینایی را با مطالعه روزنامه ،تماشای تلویزیون و حتی نگاه کردن به چهره مردم بررسی کرد و در صورت مشاهده هرگونه تغییری باید به چشم پزشک مراجعه کرد .

اگر فردی مبتلا به AMD مرطوب باشد و چشم پزشک PDT یا تزریق داخل زجاجیه ای را تجویز کرده باشد .

هرگز نباید آنها را به تعویق انداخت . همچنین به بطور مرتب جهت پیگیری باید به چشم پزشک مراجعه نمود تا هرگونه عود نشت از عروق خونی تشخیص داده شود .طبق آمار بدست آمده خطر عود بیماری در افراد سیگاری بیشتر از افراد غیر سیگاری است .

استفاده از جدول آمسلر یا روش های دیگر در منزل جهت تعیین هرگونه تغییر بینایی و مراجعه مرتب به چشم پزشک  می تواند مانع از پیشرفت بیماری شود .

در صورت بروز اختلال بینایی چه کار باید کرد؟

استفاده معمول از چشم ها باعث صدمه بیشتر به چشم نمی شود حتی اگر فردی مبتلا به AMD مرطوب باشد ، انجام فعالیت های روزمره مثل مطالعه ،تماشای تلویزیون و فعالیت های معمول دیگر باعث آسیب بیشتر به چشم نمی شود.
لنزهای مخصوص یا سیستم های الکترونیکی وسایل کمکی هستند که در دید کم استفاده می شوند .

با این وسایل تصاویر بزرگتر به نظر می رسند و بینایی بهتر می گردد جهت تعیین نوع و چگونگی استفاده از آنها با چشم پزشک می توان مشورت نمود .

طرز تهیه جدول آمسلرگرید :

جدول آمسلرگرید به راحتی در منزل تهیه می شود در زمینه یک صفحه سفید ، مربعی که هر ضلع آن 10 سانتی متر باشد کشیده می شود و هر ضلع آن به فاصله 5 میلی متر علامتگذاری می شود .

با وصل کردن این نقاط به وسیله خطوط سیاه رنگ ، مربع شطرنجی بدست می آید که دارا ی مربع های کوچکی است که اضلاع آن 5 میلی متر است .

وسط مربع با یک نقطه پررنگ علامتگذاری می شود ، این نقطه محلی است که بیمار باید به آن نگاه کند .

این مطلب رو هم میتوانید ملالعه کنید : بهترین زمان لیزر چشم و سایر عملهای جراحی چه زمانی است ؟

منبع : مرکز تحقیقات چشم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی .

کلینیک چشم پزشکی هما

 

 

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    به اطلاع مراجعین محترم می رساند کلینیک هما پس از تاریخ ۹۹/۴/۲۰ فعال نمی باشد.

    لطفا برای هماهنگی و تعیین وقت با بیمارستان های ( نگاه ، بینا ، نیکان ) ویا با شماره  ۰۹۳۰۳۹۹۶۵۸۰  تماس بگیرید.