خشکی چشم یکی از بیماران شایع در میان بزرگسالان و کودکان است که ممکن است شما هم آن را تجربه کرده باشید. در این حالت غدد اشکی چشم شما نمیتوانند به اندازه کافی تولید و ترشح اشک را انجام دهند تا بتوانند چشم شما را مرطوب نگه دارند. به همین خاطر احتمال دارد شما حس ناخوشایندی را تجربه کنید و با اختلال در بینایی نیز مواجه شوید. در این مقاله قصد داریم اطلاعاتی درباره علت، علائم و روش های درمان خشکی چشم اطلاعاتی بیان کنیم، با ما همراه باشید.
خشکی چشم چیست؟
خشکی چشم یا سندروم خشکی چشم (Dry Eye Syndrome) یکی از انواع بیماری در میان کودکان و بزرگسالان است. این اتفاق زمانی رخ میدهد که اشک سریع تبخیر شده یا غده های اشکی، اشک بسیار کمی تولید میکنند. احتمال دارد این بیماری در یک یا هر دو چشم ایجاد شود و منجر به عفونت شود. این بیماری در سنین بالاتر که چشم اشک کمتری میسازد و همچنین در خانم ها نسبت به آقایان، شایع تر است.
علائم خشکی چشم
خشکی چشم نیز مانند سایر مشکلات بینایی نشانه هایی دارد که میتوان آن را به خوبی تشخیص داد. در صورتی که هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید به بهترین چشم پزشک در تهران مراجعه کنید تا به مشکلات جدی تر دچار نشوید. به طور کلی علائم این بیماری عبارتند از:
- حساسیت به نور
- تاری دید
- التهاب و قرمز شدن چشم
- تحریک و حساسیت بیش از اندازه
- احساس وجود جسم خارجی در چشم
- خون افتادن و پاره شدن مویرگ های چشمی بیش از حد
علل ابتلا به خشکی چشم چیست؟
خشکی چشم، یا سندرم خشکی چشم، زمانی رخ میدهد که چشم ها به میزان کافی اشک تولید نمیکنند یا کیفیت اشک تولیدی مناسب نیست، که منجر به تبخیر سریع تر اشک میشود. این وضعیت میتواند ناشی از عوامل متعددی باشد. با افزایش سن، به ویژه پس از ۵۰ سالگی، تولید اشک کاهش مییابد که میتواند منجر به این بیماری شود. تغییرات هورمونی، مانند دوران یائسگی در زنان، نیز میتواند بر تولید اشک تاثیر بگذارد. برخی بیماریهای خودایمنی مانند سندرم شوگرن، لوپوس و آرتریت روماتوئید میتوانند غدد اشکی را تحت تاثیر قرار داده و منجر به کاهش تولید اشک شوند.
استفاده طولانی مدت از لنزهای تماسی و جراحیهای انکساری مانند عمل فمتولیزیک چشم ممکن است با آسیب به اعصاب حسی قرنیه، تولید اشک را کاهش دهند، اگرچه خشکی چشم پس از لیزیک معمولا موقتی است و پس از چند ماه برطرف میشود. عوامل محیطی مانند زندگی در مناطق گرم و خشک، قرار گرفتن در معرض باد شدید، استفاده از سیستمهای حرارتی که رطوبت کافی ایجاد نمیکنند، و قرار گرفتن در معرض گرد و غبار و دود، میتوانند علائم این بیماری را تشدید کنند. همچنین، مصرف برخی داروها مانند آنتیهیستامینها، داروهای ضدافسردگی، داروهای کاهنده فشار خون و قرص های خواب آور میتواند منجر به کاهش تولید اشک و این بیماری شود. کاهش دفعات پلک زدن هنگام کار مداوم با کامپیوتر یا در بیماری پارکینسون نیز میتواند باعث افزایش تبخیر اشک و تشدید خشکی چشم شود.
آیا خشکی چشم خطرناک است؟
خشکی چشم، اگرچه در مراحل اولیه ممکن است تنها باعث ناراحتیهای خفیفی مانند سوزش یا خارش شود، اما در صورت عدم درمان میتواند به عوارض جدی تری منجر شود. خشکی شدید چشم میتواند منجر به التهاب، خراشیدگی سطح قرنیه، زخمهای قرنیه و حتی از دست دادن بینایی شود. همچنین، این وضعیت ممکن است زندگی فرد را تحت تاثیر قرار داده و فعالیت های روزمره را مختل کند. به همین دلیل، تشخیص به موقع و درمان مناسب این بیماری برای پیشگیری از عوارض جدی تر ضروری است.
آیا خشکی چشم باعث تاری دید میشود؟
در پاسخ باید بگوییم بله، این بیماری میتواند منجر به تاری دید شود. کاهش تولید یا کیفیت نامناسب اشک میتواند باعث ناپایداری لایه اشکی شود که این امر به تاری یا نوسانات بینایی منجر میشود. همچنین، تحقیقات نشان دادهاند که افراد مبتلا به خشکی مزمن چشم، در مقایسه با افرادی که این مشکل را ندارند، بیشتر دچار تاری دید متوسط تا شدید میشوند این وضعیت میتواند برای آن ها مشکلاتی به وجود آورده و انجام فعالیتهای روزمره را مختل کند.
تشخیص خشکی چشم چگونه انجام میشود؟
تنها راهی که میتوانید از وجود این عارضه مطلع شوید، انجام معاینه توسط دکتر چشم پزشک است. زیرا علائم این بیماری در افراد مختلف متفاوت بوده و چشم هر کسی را به نحو خاصی درگیر خواهد کرد. در نتیجه تنها پزشک متخصص میتواند با معاینه و انجام آزمایشاتی این بیماری را تشخیص داده و با توجه به وخامت آن بهترین روش درمان را تجویز کند آزمایشات و روش هایی که برای تعیین این بیماری استفاده میشود، شامل موارد زیر میباشد:
- در مرحله اول پزشک، معاینه چشم را انجام میدهد که میتواند با انجام این کار از سلامت چشم شما مطلع شده و بهترین روش درمان را به کار ببرد.
- یکی دیگر از راه های تشخیص این بیماری اندازه گیری حجم اشک های چشم است که در این روش پزشک ممکن است میزان تولید اشک را با استفاده از آزمایش شیرمر اندازه گیری کند. در این تست نوارهای کاغذی روغنی در زیر پلک پایینی شما قرار میگیرد و بعد از گذشت 5 دقیقه پزشک میزان خیسی نوار با اشک شما را اندازه گیری میکند.
- آزمایش دیگری که مورد استفاده قرار میگیرد تعیین کیفیت اشک شما با استفاده از رنگ های مخصوص چشم است. پزشک با استفاده از رنگ آمیزی الگوهای روی قرنیه و اندازه گیری آن هات، متوجه میشود که چه مدت طول میکشد تا تبخیر اشک انجام شود.
روشهای درمانی برای خشکی چشم
درمان خشکی چشم به علت ایجاد این مشکل بستگی دارد. روش های مختلفی وجود دارند که میتوانند علائم را کاهش داده و سلامت چشم را حفظ کنند. روش های درمان خشکی چشم عبارتند از:
- استفاده از قطره های چشمی: یکی از رایج ترین راهکارها برای درمان خشکی خفیف چشم، استفاده از اشک مصنوعی است که بدون نیاز به نسخه پزشک قابل تهیه میباشد. علاوه بر آن، ژلها و پمادهای مرطوبکننده نیز میتوانند به کاهش علائم و بهبود احساس راحتی در چشم کمک کنند.
- داروهای تجویزی: در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است داروهایی مانند سیکلوسپورین را تجویز کند. این داروها به افزایش تولید اشک کمک کرده و علائم این بیماری را کاهش میدهند.
- بستن مجرای اشکی: اگر اشک چشم به سرعت تبخیر یا تخلیه شود، پزشک ممکن است استفاده از پلاکهای مخصوص برای بستن مجرای اشکی را توصیه کند. این کار باعث حفظ اشک در چشم و کاهش خشکی میشود.
- جراحی: در برخی موارد، شل شدن پلک پایینی میتواند باعث خروج سریع اشک از چشم شود. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است جراحی اصلاحی پلک را پیشنهاد دهد تا اشک مدت بیشتری روی سطح چشم باقی بماند.
- اصلاح سبک زندگی: اگر عوامل محیطی یا برخی داروها باعث تشدید خشکی چشم شوند، تغییراتی در سبک زندگی میتواند مفید باشد. به عنوان مثال، در صورت ارتباط این بیماری با داروهای مصرفی، پزشک ممکن است جایگزینی مناسب را توصیه کند.