امروزه با پیشرفت علم و فناوری در مراقبت از نوزادان، اکثر نوزادان نارس از خطراتی که سلامت آنها را تهدید میکند جان سالم به در می برند. گاهی اوقات به دلیل عدم رشد مناسب رگهای خونی و مویرگهای چشم ، تشکیل شبکیه در نوزادان نارس با مشکلاتی به نام بیماری رتینوپاتی نارس مواجه میشود. R.O.P رتینوپاتی نوزادان نارس یکی از مشکلات شایع در نوزادان نارس است. در این مقاله سعی داریم عمل لیزر چشم نوزادان نارس را به شما معرفی کنیم.

رتینوپاتی نوزادان نارس چیست؟
رتینوپاتی نوزادان نارس (Retinopathy of Prematurity) یا به اختصار ROP یکی از اختلالات شبکیه چشم است که به دلیل عدم رشد طبیعی عروق خونی در شبکیه رخ می دهد. انواع مختلفی از رتینوپاتی وجود دارد، اما مشکلات عروق خونی کوچک شبکیه برای همه نوزادان مشترک است. این بیماری در نوزادان بدون علامت است و تنها از طریق معاینه قابل تشخیص است. این وضعیت اغلب کودکان با وزن کمتر از 1.5 کیلوگرم هنگام تولد را تحت تاثیر قرار می دهد.
در صورت عدم درمان، این بیماری در نوزادان می تواند شامل بدشکلی چشم، تنبلی، خونریزی زجاجیه و جداشدگی شبکیه باشد. در برخی از نوزادان، این بیماری منجر به نزدیک بینی می شود. درمان ROP به مرحله و شدت بیماری بستگی دارد. در موارد خفیف، این بیماری به طور معمول خودبهخود برطرف می شود و نیازی به درمان ندارد. اما اگر بیماری پیشرفت کند که نیاز به درمان است. درمان های ROP شامل سه رده اصلی می باشد: 1)لیزر شبکیه، 2)تزریقات داخل چشمی، 3)جراحی شبکیه (ویترکتومی عمیق)
| موضوع | توضیحات |
|---|---|
| رتینوپاتی نوزادان نارس (ROP) چیست؟ | یک اختلال شبکیه است که به دلیل رشد غیرطبیعی یا ناقص عروق خونی شبکیه در نوزادان نارس ایجاد میشود. |
| چه نوزادانی بیشتر در معرض ROP هستند؟ | این بیماری بیشتر در نوزادان نارس، بهویژه نوزادانی با وزن تولد کمتر از ۱.۵ کیلوگرم دیده میشود. |
| علائم ROP | ROP در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت ظاهری است و با معاینه تخصصی چشم تشخیص داده میشود. |
| عوارض احتمالی | در صورت پیشرفت و عدم درمان، ممکن است مشکلاتی مانند بدشکلی چشم، تنبلی چشم، خونریزی زجاجیه و جداشدگی شبکیه ایجاد شود. |
| تأثیر بر بینایی | در برخی نوزادان، ROP میتواند با مشکلات بینایی مانند نزدیکبینی همراه باشد. |
| درمان موارد خفیف | موارد خفیف بیماری ممکن است بهصورت خودبهخودی برطرف شوند و به درمان خاصی نیاز نداشته باشند؛ با این حال، پیگیری پزشکی ضروری است. |
| لیزر شبکیه | یکی از روشهای درمانی ROP پیشرفته است که برای کنترل رشد غیرطبیعی عروق شبکیه استفاده میشود. |
| تزریق داخل چشمی | در برخی موارد ROP میتوان از داروهای تزریقی داخل چشم برای کنترل روند بیماری استفاده کرد. |
| جراحی شبکیه | در موارد شدید، ممکن است جراحی شبکیه مانند ویترکتومی برای درمان عوارض بیماری مورد نیاز باشد. |
| اهمیت معاینه چشم | چون ROP ممکن است بدون علامت باشد، معاینه بهموقع چشم نوزادان در معرض خطر برای تشخیص و درمان زودهنگام اهمیت زیادی دارد. |

انجام عمل لیزر بر روی چشم نوزادان نارس
در جراحی لیزری به عنوان یکی از روشهای جراحی برای درمان و بهبود مشکل چشمی نوزادان نارس، رشد و نمو غیرطبیعی اکثر رگ های خونی است. عمل جراحی لیزر برای هر چشم حدود 30-45 دقیقه طول می کشد. عمل لیزر یک درمان غیرتهاجمی در نظر گرفته میشود و تنها بر روی شبکیه چشم متمرکز است که در آن لیزر به ناحیه خاصی هدایت میشود تا رگهای خونی غیرطبیعی را از بین ببرد.
رتینوپاتی در کودکان درجات مختلفی دارد که بر اساس یک تقسیم بندی به 5 سطح کلی تقسیم می شود و در موارد شدید و سطح بالای بیماری جراحی لیزر چشم در کودکان ضروری است. در موارد شدید رتینوپاتی نارس و درجه 3 این بیماری، اندیکاسیونهای مختلفی وجود دارد که باید توسط چشم پزشک تأیید شود و سپس جراحی با لیزر انجام می شود.
دکتر منصور همایونی
برای دریافت نوبت و مشاوره تخصصی چشم و شبکیه با ما در ارتباط باشید.
بهترین زمان برای عمل لیزر چشم نوزادان نارس
بهترین زمان برای جراحی لیزر چشم 3 هفته یا 4 هفته پس از تولد است. با توجه به مشکلات فراوانی که نوزادان با آن مواجه هستند، اولویتبندی معاینات چشمی و توجه به درمان چشم کودک ضروری است.

چه خطراتی نوزادان نارس رتینوپاتی را تهدید می کند؟
نوزادانی که نارس به دنیا می آیند معمولا به دلیل مشکلات چشمی نیاز به لیزر چشم دارند و در صورت عدم درمان به موقع بسته به میزان اختلال شبکیه با عوارضی مواجه خواهند شد. در صورتی که کودکان نارس مبتلا به بیماری رتینوپاتی به موقع درمان نشوند خطرات زیر آنها را تهدید می کند:
- نزدیک بینی شدید و با درجه بالا در نوزادان نارس
- انحراف در چشم
- تنبلی چشم
- احتمال بروز آب سیاه
- کاهش بینایی که منجر به کوری می شود
سخن آخر
در این مقاله به بررسی رتینوپاتی نوزادان پرداخته ایم و علائم، خطرات و روش های درمان با لیزر را شرح داده ایم. با این حال، بیمارانی که بهموقع اقدام به درمان نمیکنند؛ ممکن است نتیجه بینایی خوبی نداشته باشند و ممکن است به اقدامات دیگری مانند ویترکتومی نیاز داشته باشند. از بین عوامل مستقل مؤثر بر رتینوپاتی، وزن کم هنگام تولد تنها متغیر معنیدار مؤثر بر بروز رتینوپاتی بود.
سوالات متداول رتینوپاتی نوزادان نارس
۱. رتینوپاتی نوزادان نارس چیست؟
ROP نوعی اختلال شبکیه است که به دلیل رشد غیرطبیعی عروق خونی شبکیه در نوزادان نارس ایجاد میشود.
۲. آیا رتینوپاتی نوزادان نارس علامت دارد؟
معمولاً در مراحل اولیه علامت ظاهری ندارد و با معاینه تخصصی چشم تشخیص داده میشود.
۳. چه نوزادانی بیشتر در معرض ROP هستند؟
نوزادان نارس، بهخصوص نوزادانی با وزن تولد کمتر از ۱.۵ کیلوگرم، بیشتر در معرض این بیماری هستند.
۴. آیا ROP خودبهخود خوب میشود؟
در موارد خفیف ممکن است بیماری بدون درمان برطرف شود، اما پیگیری منظم توسط چشمپزشک ضروری است.
۵. روشهای درمان رتینوپاتی نوزادان نارس چیست؟
بسته به شدت بیماری، درمان میتواند شامل لیزر شبکیه، تزریق داخل چشمی یا جراحی شبکیه باشد.
۶. آیا ROP میتواند باعث نابینایی شود؟
در موارد شدید و درماننشده، ROP میتواند به جداشدگی شبکیه و آسیب جدی بینایی منجر شود.
۷. چگونه میتوان ROP را تشخیص داد؟
تشخیص بیماری با معاینه تخصصی شبکیه و چشم نوزاد انجام میشود.