آذر ۲, ۱۳۹۶

تغییرات چشمی در بیماری دیابت ( بیماری قند )

تغییرات چشمی در بیماری دیابت ( بیماری قند )

در سنین بین ۲۰ تا ۶۰ سالگی که هنوز اختلالات چشمی وابسته به سن مانند کاتاراکت و گلوکوم شیوع بالایی ندارند ، تغییرات چشمی وابسته به دیابت مهم ترین عامل از دست رفتن بینایی می باشد .

بیماری دیابت شایع ترین بیماری مزمن در جهان بوده که در همه نژادها دیده می شود . بروز و شیوع این بیماری در اکثر جوامع به خصوص کشورهای در حال توسعه ، روبه افزایش است .

طی دهه های اخیر مطالعات همه گیر شناختی ( ایپدمیولوژیک ) متعددی درباره دیابت در کشور ایران انجام شده که بر اساس این پژوهش ها جمعیت مبتلایان دیابت در ایران بیش از ۵/۱ میلیون نفر برآورد شده است .

نتایج این بررسی ها نشان می دهد شیوع بیماری در شهرهای تهران و اصفهان حدود ۷ % تا ۸ % است .

در برخی از شهرهای کشور شیوع دیابت از این میزان نیز بالاتر می باشد ، به طور مثال در شهر یزد و در بندر بوشهر شیوع دیابت به ترتیب ۳/۱۶ و ۶/۱۳ درصد برآورد شده است .این بیماری در مناطق روستایی کشور شیوع پایین تری دارد .

دیابت به گروهی از بیماری های متابولیک اطلاق می شود که به علت وجود نقایصی در ترشح انسولین ، عملکرد آن و یا مجموعه ای از هر دو ، باعث افزایش قند خون می گردند .

هورمون انسولین مسئول کنترل و تنظیم مقدار قند خون می باشد . بالا بودن طولانی مدت قند خون باعث عملکرد نامناسب و نارسایی اندام های مختلف از جمله چشم ها ، کلیه ها ، اعصاب و قلب و عروق می شود .

بیماری دیابت به دو دسته تقسیم می شود :
دیابت نوع ۱ که معمولاً قبل از ۳۰ سالگی بروز کرده و افراد مبتلا وابسته به تزریق انسولین می باشند .

دیابت نوع ۲ معمولاً در سنین بالاتر بروز کرده و سابقه خانوادگی در ایجاد آن نقش مهمی دارد . اولین قدم درمانی در دیابت نوع ۲ داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون است .

تغییرات چشمی در بیماری دیابت ( بیماری قند )
تغییرات چشمی در بیماری دیابت ( بیماری قند )

 

آثار مخرب دیابت درنوع ۱ شایع تر است . ۹۹ % بیماران با دیابت نوع ۱ ، بعد از گذشت ۲۰ سال از شروع بیماری ، مبتلا به علایم چشمی هستند .

در حالی که در همین بازه زمانی فقط ۶۰ % از مبتلایان به دیابت نوع ۲ اختلالات چشمی پیدا می کنند . تقریباً ۴ % از مبتلایان دیابت نوع ۱ و ۵/۱ % از مبتلایان نوع ۲ در نهایت در اثر این بیماری نابینا می شوند .

تغییرات چشمی دیابت در دو گروه اصلی طبقه بندی می شوند :
تغییرات پرولیفراتیو و غیر پرولیفراتیر
پیشرفت اختلالات چشمی در دیابت از یک الگوی مشخص پیروی می کند .

در ابتدا به دلیل اثر قند خون بالا روی جدار عروق ، رگ ها دچار آسیب شده و خون و سرم از داخل رگ به فضای شبکیه وارد می شود .

در مرحله بعد، خونریزی ، تورم و انسداد عروق ایجاد می گردد به مجموعه این تغییرات مرحله غیر پرولیفراتیو گفته می شود .

اگر قند خون بیمار به خوبی کنترل نشود بیماری پیشرفت کرده و تغییرات پرولیفراتیو ایجاد می شود . در این مرحله به علت اکسیژن رسانی نامناسب برخی از سلول های شبکیه ، ماده ای از این سلول ها ترشح می شود که باعث ساخته شدن رگ های جدید می گردد .

این عروق معمولاً ساختار نامناسبی داشته و باعث خونریزی و ایجاد کشش روی شبکیه می شوند . به این مرحله تغییرات پرولیفراتیو گفته می شود .

 

ادم یا تورم ماکولا ( تورم ماکولا ) :

عارضه مهم دیگر قند خون بالا ، ورم ماکولا است . ادم ماکولا شایع ترین علت کاهش بینایی در این بیماران می باشد ، در این حالت به علت اختلالات موجود در جدار عروق خونی ثانویه به دیابت ، پروتئین و چربی از داخل رگ های خونی وارد فضای شبکیه شده و باعث تورم و ضخیم شدن ماکولا می گردند .

 

تغییرات چشمی در بیماری دیابت ( بیماری قند )
تغییرات چشمی در بیماری دیابت ( بیماری قند )

 

در معاینه چشم پزشکی در شبکیه این بیماران ، ضخیم شدگی ماکولا و رسوبات زرد رنگ دیده می شود .

 

درمان عوارض چشمی دیابت :

بسته به میزان دید و مرحله بیماری ، درمان متفاوت است . در مرحله تغییرات غیر پرولیفراتیو نیاز به درمان چشمی وجود ندارد .

اما این بیماران باید با جدیت قند خونشان را کنترل نمایند ، داروهای خوراکی کاهنده قند خون و یا انسولین تزریقی ، بهترین درمان در این مرحله هستند و به این بیماران توصیه می شود تا فعالیت ورزشی منظم داشته و تا حد امکان پیاده روی نمایند .

بعد از ایجاد عروق خونی بد شکل در مرحله پرولیفراتیو ، درمان با لیزر نواحی ایسکمیک انجام می شود . لیزر درمانی با از بین بردن سلول های مناطق آسیب دیده ، منبع ترشح ماده نورگزا از بین برده و در نتیجه عروق بد شکل پس روی می کنند .

باید توجه داشت لیزر درمانی خود باعث کاهش حدت بینایی و کاهش دید حساسیت ( کنتراست ) می شود . همچنین به دلیل آسیب اعصاب داخل چشمی ، اختلالات مردمک و حساسیت به نور نیز ایجاد می گردد .

برای درمان ادم ماکولا نیز از نوعی لیزر استفاده می شود . این درمان با هدف قرار دادن عروق زیر ماکولا ، تورم آن را کاهش می دهد .

خونریزی داخل چشمی یکی از عوارضی است که مبتلایان به مرحله پرولیفراتیو تجربه می کنند . با بروز خونریزی دید فرد به شکل ناگهانی کم می شود .

در این مرحله بیمار باید فعالیت های روزانه اش را محدود کرده و هنگام استراحت سر خود را بالاتر از بدن نگاه دارد .

 

 

اگر شبکیه قابل رویت باشد می توان از لیزر درمانی استفاده کرد و در غیر این صورت پس از تزریق آوایتینو بعد از کاهش خونریزی ، مبادرت به انجام لیزر درمانی می شود .

یکی از درمان های نسبتاً جدید ، تزریق دارویآواستینمی باشد . این دارو به مهار ماده ترشح شده از بافت ایسکمیک شبکیه ، باعث پس روی عروق خونی بد شکل و کاهش تورم ماکولا می شود .

 

معاینات دوره ای

همه بیماران هنگام تشخیص دیابت باید توسط چشم پزشک معاینه شوند . بر اساس مرحله بیماری فواصل معاینات بعدی متغیر است . اگر هیچ تغییری در شبکیه دیده نشود بیماران باید سالانه ویزیت شوند بعد از بروز تغییرات شبکیه طبق نظر چشم پزشک فواصل معاینه از هر دو ماه تا هر ۹ ماه متغییر است .

 

 

کلینیک چشم پزشکی هما

شما همین الان میتوانید با ما درمورد سوالات و مشکلاتتان تماس بگیرید اعلام کنید از سایت تماس می گیرید:

۰۲۱۲۲۸۷۶۵۱۱

جهت تعین  وقت و نوبت دهی

۰۹۳۰۳۹۹۶۵۸۰

تعیین وقت و نوبت دهی دکتر منصور همایونی برای

جراحی لازک

جراحی لیزیک

آب مروارید

لیزر چشم

جراحی شبکیه چشم

عمل جراحی آب سیاه چشم

و درمان تمام بیماری های چشم  در کلینیک هما ، مشاوره های قبل و بعد از عمل ، پاسخ گویی سریع و به موقع به سئوالات بیماران ، معاینات و ویزیتهای پس از عمل در محیطی آرام و مدرن برای کلیه بیماران داخلی و خارجی فراهم شده است. معیار اعتبار ما ، رضایتمندی شماست و آرامش شما پس از درمان ، سرمایه و افتخار ماست.

 

منبع : کتاب بیماری های چشم به زبان ساده

لطفا نظر خود را بگویید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *