تیر ۱۵, ۱۳۹۵

جراحی شبکیه

شبکیه :


داخلی‌ترین لایه چشم شبکیه نام دارد ومشتمل بر سلول‌های گیرنده نور و سلول های عصبی است .

شبکیه با تبدیل نور به پیام عصبی و انتقال آن به مغز از طریق عصب بینایی ، امکان دیدن را فراهم می سازد.

 

 از جمله دلایل اختلالات شبکیه :

ضربه‌های وارده  به چشم در حین فعالیت
دیابت و امراض قندی
افزایش سن (بیماری‌های ماکولای چشم )
بیماریهای  وراثتی و ژنتیکی
التهاب یا تومور داخل چشمی

برخی از بیماریهای شبکیه عبارتند از : 

 

  • ضعف های ديواره شبكيه(لاتيس) و سوراخ شبكيه
  • ضايعات عروقی شبكيه
  • رتينوپاتی نوزادان نارس
  • جداشدگی های شبكيه
  • مشکلات شبكيه ناشي از بيماري در ساير نقاط بدن
  • خونريزی های شبكيه و عروق زير شبكيه
  • سوراخ ماكولا
  • ورم ماكولا
  • عوارض چشمی ناشی از لنز داخل چشمی
  • رتينوپاتی ديابتی
  • دژنرسانس ماكولا
  • بيماری های وراثتی شبكيه
  • دژنرسانس وابسته به سن ماكولا

 

 

سوراخ شبکیه  (Retinal tear)

ایجاد سـوراخ در شبکیه غالباً به دلیـل کشش ناگـهانی بخشی از شبکیه حـادث می شـود ، با کهـولت سن ، بخـش زجاجیه چشم  استحکام خود را از دست می دهد در نتیجه  اتصال آن به شبکه سست می شود.
در این حالت بخـش هـای عقبـی زجاجـیه از شبـکیه  جـدا می گــردند ، ایـن حـالت را جدا  شــدگی زجـاجیـه خلفی  (P.V.D) می گویند که حالت بسیار شایعی است و در نهایت در اکثر افراد مسن اتفاق می افتد.
این جداشدگی  به خودی خود خطرناک نیست  و تنها  باعث ایجاد مگس پران (وجود یک سایه متحرک در میدان بینایی) خواهد شد، اما گاهی اوقات در زمان جدا شدن زجاجیه از شبکیه، یک پارگی یا سوراخ در آن ایجاد می شود.

 

جدا شدگی پرده شبکیه : (Retinal detachment)

جدا شدگی پرده شبکیه همان جدا شدن لایه های عصبی شبکیه از لایه رنگدانه دار شبکیه است این معضل ، در صورت عدم درمان مناسب ، منجر به کاهش شدید بینایی وحتی کوري خواهد شد.

 

 

 

جدا شدگی پرده شبکیه به سه شکل اتفاق می افتد:

 

  • ایجاد سوراخ در شبکیه و در پی حرکات سر و تأثیر نیروی گرانش زمین ، جدا شدگی شبکیه را در بر خواهد داشت ، به همین دلیل این نوع جدا شدگی می تواند باعث جدا شدن کامل شبکیه می شود.
  • جدا شدگی کششی (tractional detachment) که ناشی از کشش شبکیه بوسیله رشته های زجاجیه بوده  که این مورد بیشتر در بیماران دیابتی اتفاق می افتد.
  • جدا شدگی غیر مرسوم و کم ندرت که  در اثر ترشح غیر طبیعی مایع در حد فاصل شبکیه و بافت های زیرین ایجاد می گردد  که بیشتر ناشی از التهاب و خونریزی چشم است.

 

نشانه های جدا شدگی شبکیه :

  • دیدن اجسام متحرک در مقابل چشم ( حالتهای مگس پران، گرده های تاریک یا به شکل تار عنکبوت )
  • تغییر شکل و کج دیدن اشیاء
  • کاهش دید ناگهانی
  • مشاهده جرقه های نور در میدان بینایی
  • احساس بودن پرده یا سایه در مقابل چشم

 

جراحی جداشدگی پرده شبکیه :

تنها ترین روش برای برطرف نمودن ضایعه جدا شدگی شبکیه، جراحی است و بیمار می بایست  به سرعت جهت انجام جراحی به جراح و چشم پزشک مربوطه مراجعه نماید چرا که این معضل با مصرف دارو بهبود نمی یابد .

 

به نسبت نوع و شدت جدا شدگی شبکیه درمان های مختلفی برای جداشدگی پرده شبکیه به کار برده می شود:

 

چسباندن شبکیه با کمک لیزر یا انجماد : (Laser Retinopexy)

 

این حالت برای درمان و بستن سوراخ های شبکیه مناسب است اما برای رفع و درمان مشکل جدا شدگی شبکیه کافی نیست در این روش پس ازانجام بی حسی موضعی ، به وسیله لیزر به عنوان وسیله ای جهت ایجاد سوختگی     ( از جهـت داخل چشـم  ) و یا با به کارگـیری از  قلـم کـرایوتراپی به عنـوان دستـگاه  منجمـد کننـده  بافـت                         (از جهت خارج چشم) به دور سوراخ شبکیه ، سوختگی هایی ایجاد می گردد که منجر به چسبندگی بافت ها و بسته شدن سوراخ شبکیه و برقراری اتصالات پایدار، بین شبکیه و دیواره چشم و مانع  ورود مایع به پشت شبکیه می شود.

چسباندن شبکیه به روش استفاده از گاز یا رتينوپکسي پنوماتيک  (Pneumatic Retinopexy)  :

زمانی که جدا شدگی شبکیه در بخش بالایی کره چشم حادث شده باشد ، می توان از روش تزریق گاز استفاده نمود در این متد  پس از انجام بی حسی موضعی، حباب گاز را به داخل چشم تزریق می نمایند  که منجر به ایجاد فشار از سمت داخل به شبکیه می شود و آن را در جای خود ثابت نگه داشته و از طرفی باعث بسته شدن سوراخ شبکیه شده ومانع از نشت مایع به پشت شبکیه می گردد. حباب گاز معمولاً ظرف ۱۰ روز تا دو هفته جذب خواهد شد و پس از این زمان معمولاً با استفاده از لیزر یا قلم کرایوتراپی ، اطراف سوراخ شبکیه سوزانده می شود تا سوراخ دوباره باز نگردد.

باکل اسکلر (Scleral buckle):

در این پروسـه یک باکل (اسفنج یا نوار سیلیکونی نرم) از طریق بخیه به اسکلرا ( صلبیه یا سفیدی چشم) دوخته می شود و دیواره خارجی را به سمت داخل فشار می دهد و آن را به شبکیه جدا شده ، نزدیک می کند تا شبکیه در جای خود متصل شود.

جهت اتصال بهتر و سریعتر شبکیه به دیواره خارجی ، مایع  جمع شده در پشت شبکیه در هنگام عمل جراحی ، تخلیه می شود و سوراخ های شبکیه نیز با استفاده از لیزر یا قلم کرایوتراپی  به همان نحو که در قسمتهای قبل شرح داده شد بسته می شوند.

 

ویترکتومی (Vitrectomy):

زمانیکه تعداد و سایز سوراخ ها و یا وسعت جداشدگی شبکیه بزرگ باشد و یا خونریزی داخل چشمی ایجاد شده باشد ، روش های جراحی ساده تر کارایی مناسبی نداشته  و می بایست از جراحی ویترکتومی استفاده شود .
در این روش ابتدا زجاجیه با یک وسیله مخصوص از چشم خارج می شود ودر صورت وجود خونریزی داخل چشمی ، خون شسته و جمع آوری می گردد . سپس سرم استریل  ( B.S.S )به جای زجاجیه ،داخل چشم تزریق می شود و سوراخ های شبکیه نیز با کمک لیزر بسته می شوند.

گاهی همزمان با جراحی ویترکتومی از باکل اسکلرا هم کمک گرفته می شود تا فشار خارجی هم به چسباندن مجدد شبکیه کمک کند.

در موارد حاد تر پس از انجام ویترکتومی ،  روغن سیلیکون تزریق می شود تا کره چشم را از داخل پر کند و با فشار داخلی ، شبکیه را در جای خود ثابت نگـه دارد. به دلیل اختلات شدیدی که روغن سیلیکون در قوه بینایی ایجاد می کند، پس از گذشت چند ماه که شبکیه در جای خود چسبید با یک عمل جراحی ، روغن خارج و سرم استریل  ( B.S.S ) به جای آن تزریق می شود.

 

مطالب مرتبط

لطفا نظر خود را بگویید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *